سيد احمد على خسروى

110

راهنماى داروهاى تندرستى ( فارسى )

پس در اخلاط بدن نيز مؤثر است از ابتداء ماه خون در جريان و ترقيست در بدن تا بيازدهم و كم كردن خون در اين ايّام كمتر فايده مىبخشد و در آخر ماه خون به خودى خود منكسر گشته احتياج تامّى به خون كم كردن نيست حقير مكرّر ديده‌ام زخمهاى سر و صورت اطفال را كه از ابتداء ماه زياد مىشوند و از پانزدهم تا باخر قريب بقطع و يا قطع مىشوند باز در ابتداء ماه شروع كرده ظاهر مىكردند و از چيزهائى كه قائم‌مقام حجامت است زلو مىباشد و اين زلو فايده مىكند جميع امراض دموى جلدى را مانند اورام و جوشهاى حارّه و قلقمونى و غانقرايا و قوبا و كلف و سياه‌زخم بدستور مخصوص كه مىآيد و نيز فايده مىكند در كبوديهائى كه از سقطه يا ضربه پيدا شده باشند و نيز فايده مىبخشد امراض داخلى را مانند ذات الجنب و ذات الرّيه و ورم كبد و جميع اورام داخلى مانند ورم معده و امعاء و نيز فايده مىكند در حميّات دموى كسانى كه از رگ و حجامت خائفند و بهترين اقسام زلو زلوئيست سياه‌رنگ قلمى و سرهاى آنها كوچك باشد و از زلوئى كه سرهاى آنها بزرگست و يا ممرّغب ( كلكين ) اند اجتناب لازم است . گفتار در موضوع مبادى علم طبّ است اگرچه مقصود از اين مختصر ذكر ادويّه مجرّبه است ولى از آنجائىكه شناختن موضوع و قوانين هر علم موقوف بشناختن مبادى و انواع و اقسام آن علم است تا بحث شود در آن علم از عوارض ذاتيّه آن موضوع و هرگاه اختصارا بيكى از آن مبادى تجاهل شود مقصود افهام و تفهيم باشد حاصل نخواهد شد پس ناچار از اينكه مقدارى عطف توجّه بذكر مبادى و موضوع اين علم شريف بنمائيم و چون موضوع علم طبّ كه بدن انسانيست محتاج است